رمز عبور را فراموش کرده ام
علما، وارثان پيامبرانند. امام صادق علیه‏السلام
کلاسهای کنکور طلایه داران دانش رشته برق در مشهد
پرسش و پاسخ طلایه داران دانش
2

علوم و ارتباطات اجتماعي
انسان قرن بيست و يكم با بشر اوليه، تفاوت‌هاي بسياري دارد و بايد براي برقراري ارتباط با او، به خصوص ارتباطي بانفوذ و پايدار كه با حرف‌ها و تجربه‌‌هاي تازه و ناگفته همراه باشد، به هنر و دانش پيچيده‌ي علوم و ارتباطات اجتماعي مجهز بود. اين علم امروزه در دانشگاه‌ها و مؤسسه‌هاي آموزش عالي سراسر دنيا تدريس مي‌شود و در كشور ما نيز با دو گرايش روزنامه‌نگاري و روابط عمومي، يكي از رشته‌هاي گروه آزمايشي علوم انساني است.
1. روزنامه‌نگاري
روزنامه‌نگاري قرن بيست و يكم با آن‌چه در گذشته وجود داشته است، تفاوت بسياري دارد. روزنامه‌نگاري در قرن گذشته به وسيله‌ي نويسندگان و صاحبان ذوق ادبي به وجود آمد و هنوز هم در برخي از كشورهاي عقب‌مانده، روزنامه‌نگاران همان نويسندگان ادبي هستند، در حالي كه ذوق و قريحه به‌تنهايي كافي نيست و كساني كه بخواهند در امور مطبوعاتي خدمت كنند، مانند داوطلبان ساير حرفه‌هاي اجتماعي و حتي بيش از آن‌ها، احتياج به آموزش و پرورش تخصصي دارند.
آموزشي كه در كشور ما در رشته‌ي علوم و ارتباطات، (گرايش روزنامه‌نگاري) داده مي‌شود، برنامه‌هاي آموزشي را طوري تنظيم مي‌كند كه بيش از 50 درصد درس‌هاي دانشجويان، در زمينه‌هاي ديگر متمركز شود. مثلاً توصيه مي‌شود دانشجوي روزنامه‌نگاري، علوم سياسي بخواند، مقداري روان‌شناسي، جامعه‌شناسي و هنر بخواند و با ساير زمينه‌هايي كه در حرفه‌ي خود با آن‌ها سروكار دارد، آشنا شود. مثلاً درس‌هايي مثل فيزيك، شيمي يا زيست‌شناسي جزو درس‌هايي هستند كه دانشجوي روزنامه‌نگاري در آمريكا بايد حتماً بگذراند؛ چون روزنامه‌نگاري كه مي‌خواهد مثلاً با يك پزشك مصاحبه كند بايد زمينه‌هاي پزشكي را بشناسد.
در واقع مسئله فقط اين نيست كه شما بتوانيد خوب مصاحبه كنيد، خوب گزارش تهيه كنيد و خوب خبر بنويسيد يا تيتر بزنيد، بلكه بحث محتوا خيلي مهم است. خبرگزاري‌ها همه‌گونه خبر و مطلب مخابره مي‌كنند و روزنامه‌نگار بايد بتواند حداقل آن خبر را بفهمد. برخي از بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه مقدار زيادي از تلكس‌هايي كه توسط خبرنگاران دور ريخته مي‌شود، به خاطر آن است كه اساساً موضوع، توسط خبرنگار درك نمي‌شود. طبعاً چنين خبرنگاري آن دسته از اخبار را درك مي‌كند كه خودش مي‌فهمد يا دوست دارد كه بفهمد. از همين رو روزنامه‌نگاري را مي‌توان علمي دانست كه بايد به همه‌ي علوم ديگر اشراف داشته باشد.
دانشجوي اين رشته، درس‌هاي تئوري و نظري مانند مباني جمعيت‌شناسي، روان‌شناسي، فلسفه، علم اقتصاد، نظريه‌هاي ارتباطات اجتماعي و انديشه‌هاي سياسي قرن بيستم را مطالعه مي‌كند. هم‌چنين درس‌هايي را كه هم جنبه‌ي عملي و هم جنبه‌ي تئوري دارند، مثل اصول و تكنيك‌هاي تهيه‌ي خبر، مصاحبه، گزارش، روش تحقيق، عكاسي خبري، صفحه‌آرايي و ويراستاري را آموزش مي‌بيند.
2. روابط عمومي
از يك قرن پيش، مديريت سازمان‌ها، روابط عمومي را بخش بااهميتي از عناصر مديريت خود مي‌شناسد كه براي جلب پشتيباني گروه‌هاي خارجي و داخلي سازمان، ناگزير به بهره‌گيري از تكنيك‌هاي آن است و مي‌پندارد كه در شرايط پيچيده‌ي اجتماعي، اقتصادي و سياسي كنوني، ادامه و استمرار فعاليت‌هاي سازمان بدون ياري گرفتن از آن، مقدور نيست. در واقع روابط عمومي به معناي امروزي آن، بخشي مهم و حياتي از هر سازماني است و كاركنان آن بايد به مهارت و دانش‌هاي بسياري مجهز باشند. از همين رو روابط عمومي به عنوان يكي از دو گرايش رشته‌ي علوم ارتباطات در دانشگاه‌ها و مؤسسه‌هاي آموزش عالي كشور تدريس مي‌شود.
روابط عمومي به معني كنوني آن، شاخه‌اي از مديريت نوين و بازوي ارتباطي مديريت است و آن را بخشي از اجزاء و عناصر مديريت امروزي مي‌دانند كه بر نظريه‌هاي علمي، شيوه‌هاي كاربردي و تكنيك‌هاي معيني استوار است و نوشته‌ها و متن‌هاي حرفه‌اي خاص خود را دارد و فعاليت‌ها و اقدامات آن، با معيارها و ضوابط خاصي سنجيده مي‌شود و مقررات اخلاقي پذيرفته‌شده‌اي نيز براي تشخيص سره از ناسره، رفتارها و كارهاي روابط عمومي وضع شده است كه ‌بايد به آن عمل شود.
در يك جمع‌بندي كلي، وظيفه‌ي روابط عمومي در مؤسسه‌ها را به ترتيب زير طبقه‌بندي مي‌كنند:
1. اقدامات ارتباطي كارشناسانه، طرح‌ريزي‌شده و مستمر براي انتقال پيام مديريت مؤسسه به گروه‌ها و افرادي كه به نحوي براي مؤسسه اهميت دارند.
2. مراقبت، نظارت، بررسي و شناخت عقايد، نظرات، خواسته‌ها و گرايش‌هاي افراد و گروه‌ها در مورد مسايل مربوط به سازمان و ارائه‌ي پيشنهادهاي كارشناسانه به مديريت در اين زمينه‌ها.
3. بررسي و كشف اثرات اجراي اقدامات مؤسسه بر گروه‌ها و تجزيه و تحليل و پيش‌بيني واكنش مردم هنگام اجراي سياست‌ها و اقدامات مؤسسه و آماده‌سازي بيش‌تر اقدامات سازمان.
4. پيشنهاد براي تصحيح آن بخش از خط مشي‌ها، سياست‌ها و روش‌هايي كه در تضاد و تقابل با منافع گروه‌ها يا عموم مردم قرار دارد.
5. كشف و شناخت آن دسته از اقدامات مؤسسه كه براي منافع همگان است و تبليغ اين اقدامات و محور قرار دادن آن‌ها در متن‌ها و پيام‌هاي ارتباطي تبليغي.
6. پيشنهاد برنامه‌ها و روش‌هاي تازه كه هم براي منافع و علاقه‌هاي همگان و هم در راستاي منافع مؤسسه‌اند.
7. ايجاد تغييرات مورد نظر در دانش، عقايد، گرايش‌ها و رفتار گروه‌هاي داخل و خارج سازماني.
كارشناس خوب روابط عمومي برخلاف ذهنيت عامه‌ي مردم، سعي در پنهان كردن اخبار بد ندارد. هم‌چنين وظيفه‌اش در بسط اطلاعاتي كه مستقيماً از سطوح بالاتر سازمان مي‌گيرد، خلاصه نمي‌شود، بلكه كارشناس روابط عمومي، يك مشاور است كه جريان دوطرفه‌ي ارتباطي را بين شركت و مخاطبان آن، ميسر مي‌كند و بر اين اعتقاد است كه رمز موفقيت يك برنامه‌ي مؤثر روابط عمومي، قابليت انتقال پيام صحيح از راه صحيح، در زمان مطلوب و به فرد صحيح است.
در واقع كارشناس روابط عمومي، از يك سو وظيفه‌ي آگاه كردن، خبر دادن و مطلع كردن مردم از مقاصد مديريت سازمان را بر دوش دارد و از سوي ديگر مسئوليت ارائه‌ي مشورت‌هاي كارشناسانه با مديريت مؤسسه در مورد طرز تفكر مردم و گروه‌هاي مورد توجه آن حوزه و تجزيه و تحليل افكار عمومي و بررسي جامعه‌شناختي گرايش‌ها و طرز تفكر‌هاي مردم بر عهده‌ي اوست.
توانمندي‌ها و ويژگي‌هاي لازم
خدمت در وسايل ارتباطي و انجام وظايف خبري، چه در روزنامه‌ها و راديو و تلويزيون و چه در سازمان‌هاي ارتباطي ديگر مانند روابط عمومي، يك مأموريت و رسالت بزرگ و اجتماعي است و در انجام اين مأموريت، آمادگي قبلي، تربيت حرفه‌اي و مسئوليت اجتماعي، ضرورت كامل دارد. براي همين دانشجوي اين رشته نبايد به طور اتفاقي در رشته‌ي علوم و ارتباطات پذيرفته شود، بلكه بايد با شناخت كامل از اين رشته و با اطلاع از توانمندي‌ها و ويژگي‌هاي لازم براي موفقيت در آن، اين رشته را انتخاب كند.
دانشجوي روزنامه‌نگاري بايد داراي دوازده خصوصيت زير باشد:
1. داشتن ذوق و استعداد نويسندگي
2. كنجكاوي، تيزبيني و نكته‌سنجي
3. داشتن ضريب هوشي بالاتر از متوسط جامعه
4. توانايي جوشش با طبقه‌هاي مختلف مردم
5. صبر و حوصله‌ي زياد
6. داشتن توانايي جسمي و رواني براي دوندگي‌هاي اضطراري
7. قدرت تفكر سريع
8. عشق به كار خبري
9. مؤمن به رعايت اصول اخلاقي و داشتن تقوا
10. نداشتن خودبيني، غرور و تكبر، انزواجويي، ساده‌لوحي، تعصب فكري، فضل‌فروشي، گزافه‌گويي و تندخويي
11. داشتن توانايي‌هاي ارتباطي
12. داشتن حافظه‌اي بيش از حافظه‌ي متوسط جامعه (براي مصاحبه)
البته به ندرت ممكن است فردي بتواند از تمامي اين خصوصيات برخوردار باشد و هدف از تجسم فردي با ويژگي‌هاي دوازده‌گانه‌ي بالا صرفاً ترسيم تصويري ايده‌آل از آن خصوصيت‌هاست كه بايد كوشش كرد در حد امكان به آن‌ها دست يافت. دانشجوي روزنامه‌نگاري بايد براي زمان طولاني كار، ساعت‌هاي شب، روزهاي تعطيل، فعاليت در محيط اجتماعي نامناسب و حتي در جريان جنگ‌ها، جبهه‌ها، شورش‌هاي اجتماعي يا خطرناك‌ترين صحنه‌ها و حساس‌ترين لحظه‌ها، آمادگي برخورد داشته باشد. به نظر مي‌رسد كه در اين آزمون، مصاحبه‌ي جداگانه و حتي آزمايش‌هاي رواني هم مورد نياز باشد. روزنامه‌نگاري سرِ پُردرد مي‌خواهد و دلي به وسعت دريا؛ جست‌وجوگري كه از پاي نايستد، بينش گسترده بيابد، با يافتن پاسخ سؤالي در پي يافتن جواب پرسش ديگر باشد، خود را به سلاح «آگاهي» مجهز كند و بداند و بداند و بداند و براي اين دانستن، بخواند و بخواند.